Nowe zasady Made in Europe: 70% lokalnej produkcji technologii

Nowe zasady "Made in Europe" to przełom w polityce przemysłowej Unii Europejskiej. W obliczu rosnącej konkurencji z Chin, UE stawia na lokalną produkcję, wymagając minimum 70% europejskich komponentów w strategicznych technologiach finansowanych publicznie. Ten artykuł analizuje kluczowe elementy proponowanej ustawy Industrial Accelerator Act, jej implikacje i kontrowersje.

Geneza i cele nowych przepisów

Unia Europejska od lat zmaga się z utratą przewagi przemysłowej. Kraje takie jak Chiny korzystają z niższych kosztów energii, mniej rygorystycznych regulacji i masowych subsydiów, co pozwala im dominować w sektorach jak baterie, energia odnawialna czy pojazdy elektryczne. W odpowiedzi Komisja Europejska proponuje Industrial Accelerator Act, który ma zapewnić, że publiczne pieniądze – ponad 2 biliony euro rocznie na zamówienia publiczne – wspierają europejski przemysł.

Ustawa, opublikowana 4 marca 2026 r. po miesiącach opóźnień, zmienia doktrynę gospodarczą UE. Jak stwierdził komisarz ds. przemysłu Stéphane Sejourne: „To więcej niż zmiana procedur – to zmiana doktryny". Główny cel: podnieść udział produkcji przemysłowej w PKB UE do 20% do 2035 r. (z 14% w 2024 r.).

Kluczowe sektory i wymagania 70% lokalności

Przepisy dotyczą strategicznych sektorów: baterii, energii odnawialnej (solarnej, wiatrowej), wodoru, energii jądrowej, samochodów elektrycznych (EV), stali, cementu i aluminium. Dla produktów korzystających z subsydiów lub zamówień publicznych wprowadzono minimalne progi europejskich komponentów.

• Pojazdy elektryczne: Montaż w UE, co najmniej 70% komponentów (bez baterii) musi pochodzić z Europy.
• Panele słoneczne: Określone komponenty musowe z UE w ciągu roku, z rosnącymi wymaganiami.
• Baterie, wodór, energia jądrowa: Podobne reguły minimalnej zawartości europejskiej.
• Stal, cement, aluminium: Minimum europejskiego udziału w niskowęglowych produktach dla infrastruktury.

Te zasady mają stworzyć stabilny popyt na europejskie produkty niskowęglowe i chronić przed chińską nadpodażą.

Definicja "Made in Europe" – kompromis z zasadą wzajemności

Definicja "Made in Europe" obejmuje Europejski Obszar Gospodarczy (EEA), ale z perspektywą rozszerzenia na zaufanych partnerów na zasadzie wzajemności. Kraje oferujące równy dostęp do swoich funduszy publicznych (np. umowy z UE) mogą być włączone. Inne, jak Kanada preferująca lokalnych producentów, pozostaną poza, chyba że zmienią politykę. To narzędzie negocjacyjne w handlu – budzi obawy u partnerów jak Turcja, Wielka Brytania czy Japonia. Niemcy proponowały szersze "Made with Europe", ale zwyciężył kompromis. Wyjątki przewidziano dla globalnych niedoborów i wariacji cen.

Warunki dla zagranicznych inwestycji

Ustawa wprowadza rygorystyczny screening inwestycji zagranicznych powyżej 100 mln euro w strategicznych sektorach. Dotyczy to inwestorów z krajów kontrolujących ponad 40% globalnej mocy produkcyjnej (ukryty cel: Chiny). Aby inwestycja przeszła, zagraniczny inwestor musi spełnić 4 z 6 warunków:

1. Zatrudnić co najmniej 50% pracowników z UE.
2. Nie posiadać więcej niż 49% udziałów w europejskiej firmie.
3. Przekazać know-how technologiczne (licencjonowanie IP).
4. Inne: ograniczenie większościowych stawek, lokalna wartość dodana.

To ma zapobiec sytuacjom, gdy chińskie firmy budują fabryki w UE, zatrudniając głównie Chińczyków bez realnego transferu wartości.

Poparcie i kontrowersje

Zwolennicy: Francja i europejski przemysł popierają plan, widząc w nim ochronę przed nieuczciwą konkurencją. Eksperci jak Neil Makaroff z Strategic Perspectives podkreślają: „Pieniądze podatników UE powinny wzmacniać bazę przemysłową Europy, nie subsydiować chińską nadpodaż".

Krytycy: Szwecja, Czechy i Niemcy obawiają się wzrostu cen, odpływu inwestycji i konfliktu z duchem wolnego handlu. Niclas Poitiers z Bruegel sugeruje alternatywy: dochodzenia antysubsydiowe.

Implikacje dla gospodarki i przyszłości

Nowe zasady mogą przyspieszyć dekarbonizację przemysłu i rozwój zielonych technologii w UE. Poprzez zapewnienie popytu na lokalne produkty niskowęglowe, ustawa wspiera cele klimatyczne i konkurencyjność. Firmy muszą dostosować łańcuchy dostaw – to szansa dla europejskich dostawców, ale wyzwanie dla zależnych od importu.

Projekt wymaga zatwierdzenia przez państwa członkowskie i Parlament Europejski. Jeśli wejdzie w życie, zmieni krajobraz inwestycji i produkcji w UE, czyniąc Europę samowystarczalną w kluczowych technologiach.

W kontekście globalnych napięć handlowych, "Made in Europe" to strategiczny ruch ku suwerenności przemysłowej. Czy okaże się sukcesem, czy protekcjonizmem hamującym wzrost? Czas pokaże, ale jedno jest pewne: UE nie chce dłużej być zakładnikiem zagranicznych dostaw.